Dây cáp mạng là gì? Dây mạng máy tính là dây nào, khác gì dây nhảy mạng?

Dây cáp mạng là gì?

Dây cáp mạng là sợi cáp đồng gồm 4 đôi dây xoắn vào nhau (8 lõi), bọc chung một lớp vỏ nhựa, hai đầu bấm đầu nối RJ45, dùng để truyền tín hiệu Ethernet giữa máy tính, switch, modem, camera IP, bộ phát wifi và các thiết bị mạng khác. Một tuyến dây cáp mạng đồng theo tiêu chuẩn TIA/EIA-568 dài tối đa 100 m; xa hơn phải đặt thêm switch hoặc dùng cáp quang.

Cùng một sợi cáp nhưng mỗi người gọi một kiểu: cáp mạng, dây mạng, dây mạng LAN, cáp LAN, cáp Ethernet, dây internet, dây cáp wifi. Tất cả đều chỉ loại cáp đồng xoắn đôi này. Bài viết giải thích cấu tạo, các loại dây cáp mạng, trả lời câu "dây mạng máy tính là dây nào" và chỉ cách phân biệt dây cáp mạng với dây nhảy mạng mà khách hay nhầm.

Dây cáp mạng còn được gọi là gì?

Trong hồ sơ kỹ thuật, dây cáp mạng được ghi là cáp đồng xoắn đôi (twisted pair) kèm cấp chuẩn: cáp mạng Cat5e, cáp mạng Cat6, cáp mạng Cat6A. Thợ thi công gọi là "dây mạng" hoặc "cáp LAN"; nhà mạng gọi là "dây internet"; người dùng gia đình gọi là "dây cáp wifi" vì nó cấp mạng cho bộ phát wifi. Khi mua chỉ cần nói rõ ba điều: chuẩn (Cat5e, Cat6 hay Cat6A), lớp chống nhiễu (UTP hay FTP) và hãng.

Dây cáp mạng có cấu tạo như thế nào?

Một sợi dây cáp mạng gồm bốn lớp từ trong ra ngoài: lõi đồng dẫn điện, lớp cách điện bọc từng lõi, lớp chống nhiễu (nếu có) và vỏ ngoài. Cấu tạo này giống nhau ở Cat5e, Cat6 hay Cat6A; khác nhau ở tiết diện lõi, bước xoắn và có hay không có lõi chữ thập, lớp bọc chống nhiễu.

Lõi là 8 sợi đồng đặc, tiết diện 24 AWG (đường kính khoảng 0,51 mm) ở Cat5e và thường 23 AWG (khoảng 0,57 mm) ở Cat6, Cat6A. Từng sợi được bọc cách điện bằng nhựa HDPE màu theo quy ước: cam, xanh lá, xanh dương, nâu và bốn sợi trắng sọc màu tương ứng, ghép thành 4 đôi xoắn với bước xoắn khác nhau để tự triệt nhiễu. Vỏ ngoài là PVC với cáp trong nhà, LSZH (ít khói, không halogen) cho toà nhà cần an toàn cháy, hoặc PE với cáp đi ngoài trời.

Hình ảnh: Cấu tạo của dây cáp mạng Cat6 UTP COMMSCOPE AMP

Riêng cáp Cat6 UTP có thêm lõi nhựa hình chữ thập chạy dọc tâm cáp để tách 4 đôi dây, giữ khoảng cách cố định giữa các đôi và giảm nhiễu chéo, nhờ đó đạt băng thông 250 MHz. Lõi dẫn phải là đồng nguyên chất; cáp lõi nhôm mạ đồng (CCA) giá rẻ có điện trở cao hơn, dễ gãy và không an toàn khi cấp nguồn PoE.

Lưu ý: cáp của các hãng có tên tuổi như Commscope/AMP, Panduit, Legrand, LS, Alantek, Vinacap đều công bố lõi đồng đặc nguyên chất trong tài liệu kỹ thuật; cáp không rõ hãng thường không ghi vật liệu lõi, cần cắt thử để kiểm tra.

Hình ảnh: Dây cáp mạng Cat6 bọc bạc chống nhiễu

Với dây cáp mạng chống nhiễu, giữa lớp vỏ và 4 đôi dây có thêm một lớp lá nhôm bọc chung (cáp FTP, đúng tên chuẩn là F/UTP) kèm sợi dây đồng trần để nối đất; loại SFTP bọc thêm một lớp lưới đồng bện ngoài lớp nhôm. Lớp bọc này ngăn nhiễu điện từ từ dây điện lực, động cơ, máy hàn ở nhà xưởng; đổi lại cáp cứng hơn, to hơn và bắt buộc phải tiếp địa khi thi công.

Dây cáp mạng LAN có những loại nào?

Dây cáp mạng được phân theo hai trục. Theo chuẩn hiệu năng (Category) có Cat5e chạy 1 Gbps đủ 100 m, Cat6 chạy 1 Gbps đủ 100 m và 10 Gbps trong 55 m, Cat6A chạy 10 Gbps đủ 100 m; Cat8 chỉ dùng cho kết nối 30 m trong tủ máy chủ. Theo lớp chống nhiễu có UTP, FTP và SFTP. Phổ biến nhất tại nhà ở, văn phòng, camera hiện nay là Cat5e UTP và Cat6 UTP; công trình mới xây đang chuyển dần sang Cat6 và Cat6A.

Hình ảnh: Thùng cáp mạng LAN CAT6 COMMSCOPE

Các hãng được chỉ định nhiều trong dự án tại Việt Nam gồm Commscope/AMP, Panduit, Legrand, LS, Belden, Alantek và Vinacap. Cùng một chuẩn Cat6 nhưng mỗi hãng khác nhau về tiết diện lõi, loại vỏ, mã hàng và chính sách bảo hành; xem chi tiết từng mã trong danh mục dây cáp mạng chính hãng của Hợp Nhất.

Dây mạng máy tính là dây nào?

Dây mạng máy tính chính là một đoạn dây cáp mạng đã bấm sẵn hai đầu RJ45, một đầu cắm vào cổng LAN phía sau máy tính bàn hoặc cạnh laptop, đầu còn lại cắm vào modem, router wifi hoặc switch. Cổng RJ45 có 8 chân, rộng hơn cổng điện thoại RJ11 (6 chân) và có đèn nhấp nháy khi có kết nối; cắm đúng sẽ nghe tiếng "tách" của lẫy khoá.

Chọn dây cho máy tính: nếu cổng mạng của máy là 1 Gbps thì dây Cat5e hay Cat6 đều đủ; máy đời mới có cổng 2,5 Gbps nên dùng Cat6 trở lên. Chiều dài thông dụng 1 m, 2 m, 3 m, 5 m; cần kéo xa hơn hoặc đi âm tường thì dùng thùng cáp Cat6 kéo tới ổ mạng rồi nối máy tính bằng dây nhảy ngắn. Laptop không còn cổng LAN có thể dùng bộ chuyển USB sang RJ45; chọn Cat5e hay Cat6 cho máy tính bàn và router xem bài dây mạng cho router và máy tính bàn. Những câu hỏi khác về dây mạng (có điện không, kéo được bao xa, dây wifi là dây nào) đã được trả lời trong bài 15 câu hỏi thường gặp về dây cáp mạng.

Dây cáp mạng giống và khác gì với dây nhảy mạng?

Rất nhiều khách đặt mua nhầm giữa hai loại: gọi "dây mạng" nhưng cần cả thùng cáp kéo âm tường, hoặc ngược lại cần vài sợi dây nối máy tính nhưng lại hỏi giá thùng 305 m. Bảng dưới đây tách rõ hai thứ.

Nói ngắn gọn: dây cáp mạng là phần "xương sống" kéo cố định, dây nhảy mạng là đoạn nối linh hoạt ở hai đầu. Không nên tự cắt cáp thùng lõi đặc để làm dây nhảy, vì lõi đặc bấm vào hạt RJ45 dễ hở tiếp xúc khi cắm rút nhiều lần.

Hình ảnh: Dây nhảy mạng loại 1,5m

Hợp Nhất phân phối cả dây cáp mạng nguyên thùng 305 m và dây nhảy mạng, hạt mạng của Commscope, Panduit, Legrand, LS; báo giá qua Email trong ngày làm việc kèm CO/CQ.