16 câu hỏi thường gặp về dây cáp mạng wifi, internet, máy tính

Khách gọi tới Hợp Nhất hỏi về dây cáp mạng thường không hỏi thông số, mà hỏi những câu rất đời: dây mạng có điện không, kéo được bao xa, dây cáp mạng wifi với dây cáp internet có phải cùng một loại, nên mua cả thùng hay cắt theo mét. Bài này gom 16 câu hỏi thường gặp nhất và trả lời ngắn gọn theo đúng tiêu chuẩn TIA/EIA-568 và tài liệu hãng, không suy đoán.

Nếu bạn cần phần định nghĩa và cấu tạo trước, hãy đọc bài dây cáp mạng là gì, dây mạng máy tính là dây nào; còn ở đây đi thẳng vào từng câu hỏi.

Hình ảnh: Dây cáp mạng Commscope chính hãng

Dây cáp mạng LAN dùng để làm gì?

Dây cáp mạng LAN là sợi cáp đồng 4 đôi xoắn, bọc vỏ nhựa cách điện, dùng để nối máy tính, máy in, camera IP, bộ phát wifi, điện thoại IP về switch hoặc modem thành một mạng nội bộ (LAN) và từ đó ra Internet. Một sợi dây mạng vừa truyền dữ liệu, vừa có thể cấp điện cho thiết bị đầu cuối bằng công nghệ PoE.

Trong nhà ở, dây mạng nối modem với tivi, máy tính bàn, đầu thu; trong văn phòng và nhà xưởng, dây mạng kéo từ tủ mạng tới từng bàn làm việc, máy chấm công, camera, điểm phát wifi. Mọi chỗ cần kết nối ổn định hơn wifi đều dùng dây mạng.

Hình ảnh: Dây cáp mạng Alantek Cat5e FTP

Có bao nhiêu loại dây cáp mạng?

Cùng với sự phát triển của công nghệ, dây cáp mạng đã thay đổi và hoàn thiện theo thời gian để phù hợp với nhu cầu sử dụng của con người. Trên thị trường hiện nay, có những loại dây cáp mạng được sử dụng phổ biến như:

• Dây cáp mạng Cat5e: băng thông 100 MHz, chạy 1 Gbps đủ 100 m, lõi 24 AWG, loại phổ thông nhất cho camera và mạng văn phòng.
• Dây cáp mạng Cat6: 250 MHz, 1 Gbps đủ 100 m và 10 Gbps trong 55 m, có lõi chữ thập tách 4 đôi dây.
• Dây cáp mạng Cat6A: 500 MHz, 10 Gbps đủ 100 m, dùng cho trục chính, phòng máy chủ, bộ phát Wi-Fi 6/7.
• Dây cáp mạng Cat7, Cat8: Cat7 theo ISO/IEC (Class F, 600 MHz) dùng đầu nối GG45/TERA nên ít gặp ở Việt Nam; Cat8 (2000 MHz) chỉ dùng cho kết nối ngắn 30 m trong tủ máy chủ.

Hình ảnh: Dây cáp mạng Cat6A Commscope

Cùng một chuẩn lại chia tiếp theo lớp chống nhiễu: cáp UTP không bọc chống nhiễu, cáp FTP bọc một lớp lá nhôm quanh 4 đôi dây và cáp SFTP bọc nhôm cộng lưới đồng. Nhà ở, văn phòng thường dùng UTP; nhà xưởng, chỗ đi chung máng với dây điện lực mới cần cáp mạng chống nhiễu.

Dây mạng LAN có mấy lõi?

Dây mạng LAN có 8 lõi chia thành 4 đôi xoắn (cam, xanh lá, xanh dương, nâu, mỗi đôi gồm một sợi màu và một sợi trắng sọc màu). Mạng 10/100 Mbps chỉ dùng 2 đôi, mạng 1 Gbps trở lên dùng cả 4 đôi, nên cáp "4 lõi" bán rẻ ngoài thị trường không chạy được Gigabit. Lõi phải là đồng đặc nguyên chất; cáp lõi nhôm mạ đồng (CCA) điện trở cao, dễ gãy và không an toàn khi cấp nguồn PoE.

Hình ảnh: Dây cáp mạng lõi xoắn Cat5e UTP Vinacap

Dây mạng có điện không? Dây cáp wifi, dây mạng internet có giật không?

Dây mạng có điện, nhưng là điện tín hiệu rất nhỏ: mức tín hiệu Ethernet chỉ khoảng vài vôn nên chạm vào không giật. Khi switch hoặc bộ cấp nguồn PoE đang cấp điện cho camera, bộ phát wifi, trên dây có thêm điện một chiều 44–57 V theo IEEE 802.3af/at/bt; đây là nhóm điện áp thấp an toàn, không gây giật trong điều kiện bình thường, nhưng không nên chạm vào lõi đồng hay để hai lõi chập nhau khi đang cấp nguồn vì có thể hỏng cổng switch.

Trường hợp nguy hiểm thật sự là dây mạng kéo ngoài trời treo gần hoặc chạm vào đường điện lực, dây bị rò điện từ thiết bị hỏng, hoặc sét lan truyền theo dây vào nhà. Vì vậy tuyến ngoài trời phải đi ống riêng, cách xa dây điện, và nên có thiết bị chống sét lan truyền cho cổng mạng.

Tốc độ của dây mạng là bao nhiêu? Cat5e, Cat6, Cat6A chạy được mấy Gbps?

Tốc độ phụ thuộc chuẩn cáp và thiết bị hai đầu. Theo TIA/EIA-568 và IEEE 802.3: Cat5e chạy 1 Gbps (1000BASE-T) đủ 100 m và 2,5 Gbps theo 802.3bz; Cat6 chạy 1 Gbps đủ 100 m, 5 Gbps theo 802.3bz và 10 Gbps khi tuyến ngắn dưới 55 m; Cat6A chạy 10 Gbps đủ 100 m; Cat8 chạy 25 hoặc 40 Gbps nhưng chỉ trong 30 m. Băng thông ghi trên vỏ cáp (100, 250, 500 MHz) là tần số tín hiệu, không phải tốc độ Mbps.

Dây mạng LAN dài tối đa bao nhiêu mét? Dây dài có ảnh hưởng tốc độ không?

Một kênh cáp mạng đồng theo TIA/EIA-568 dài tối đa 100 m, gồm 90 m cáp kéo cố định từ patch panel tới ổ mạng và tối đa 10 m dây nhảy ở hai đầu. Trong giới hạn này, tín hiệu số không chậm đi theo chiều dài: dây 20 m hay 95 m đều đạt đủ 1 Gbps nếu cáp và đầu bấm đạt chuẩn.

Vượt 100 m, suy hao và trễ tín hiệu làm card mạng tự hạ xuống 100 Mbps, mất gói hoặc không nhận link. Cách xử lý đúng là đặt thêm switch hoặc bộ kéo dài PoE ở giữa tuyến, hoặc chuyển tuyến dài sang cáp quang; không nên dùng cáp lõi nhôm hay nối chắp để kéo xa hơn. Các trường hợp dây yếu, cắm không nhận và cách nối dài xem bài dây mạng kéo được bao xa, nối dài được không.

Dây cáp mạng wifi, dây cáp mạng internet là loại dây nào?

Không có loại dây riêng cho wifi hay cho internet. Dây nối từ modem nhà mạng tới bộ phát wifi, hay từ bộ phát wifi tới tivi, máy tính, đều là dây cáp mạng thường có đầu RJ45. Người dùng gọi theo công việc của sợi dây: "dây cáp internet" là đoạn nối modem với router, "dây cáp wifi" là đoạn cấp mạng cho bộ phát wifi, còn kỹ thuật viên gọi chung là cáp mạng hoặc cáp Ethernet.

Chọn loại nào: nhà ở dùng gói internet 1 Gbps trở xuống thì Cat5e hoặc Cat6 đều đủ; bộ phát Wi-Fi 6/6E/7 đời mới có cổng 2,5 Gbps hoặc 10 Gbps thì nên kéo Cat6 (tuyến dưới 55 m) hoặc Cat6A để sợi dây không trở thành điểm nghẽn. Nếu bộ phát wifi dùng nguồn PoE từ switch, phải dùng cáp lõi đồng nguyên chất. Hướng dẫn chọn chi tiết cho từng loại bộ phát xem bài dây mạng cho Wi-Fi 6/6E, router và máy tính bàn.

Dây cáp mạng Internet hãng nào tốt?

Hãng nào cũng phải đạt cùng một chuẩn TIA/EIA-568 cho từng Category, nên "tốt" ở đây là lõi đồng nguyên chất đúng tiết diện, chất lượng vỏ, in mét rõ và có chứng từ CO/CQ. Các thương hiệu được dùng nhiều tại dự án ở Việt Nam là Commscope (AMP), Panduit, Legrand, LS, Alantek, Belden và Vinacap; so sánh thế mạnh từng hãng ở bài top thương hiệu cáp mạng cho dự án và riêng chuẩn Cat6 ở bài cáp mạng Cat6 loại nào tốt.

Khách hàng tham khảo các loại dây cáp mạng được ưa chuộng trên thị trường như:

Cáp mạng Commscope Cat5e UTP

Cáp mạng Cat5e FTP Commscope AMP

Cáp mạng Cat5e UTP Vinacap

Cáp mạng Commscope Netconnect Cat6A FTP

Cáp mạng Cat6 UTP Commscope AMP

Cách nhận biết dây cáp mạng chất lượng như thế nào?

Cáp mạng đạt chuẩn có vỏ ngoài láng, tròn đều, màu không loang; chữ in trên vỏ sắc nét ghi đủ hãng, mã hàng, chuẩn Cat, loại vỏ và số mét chạy dần; lớp cách điện của từng sợi lõi đều màu, không lệch tâm; lõi đồng sáng, cắt ra tiết diện đồng đều, gập vài lần không gãy. Thùng cáp chính hãng có tem, mã lô và chứng từ CO/CQ đi kèm; cáp giả thường nhẹ hơn vì lõi nhôm mạ đồng.

Địa chỉ mua dây cáp mạng Uy tín?

Nên mua tại nhà phân phối có kho hàng thật, cung cấp được CO/CQ theo lô và hoá đơn. Hợp Nhất có kho tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, phân phối dây cáp mạng Commscope, Panduit, Legrand, LS, Alantek, Vinacap nguyên thùng 305 m, báo giá qua Email trong ngày làm việc.

Hình ảnh: Dây cáp mạng Internet LS Cat5e UTP tại kho Hợp Nhất

Cáp mạng và dây cáp mạng có khác nhau không?

Cáp mạng và dây cáp mạng là hai cách gọi của cùng một thứ: sợi cáp đồng xoắn đôi dùng để truyền tín hiệu Ethernet giữa các thiết bị mạng. Trong nghề, “cáp mạng” hay dùng khi nói về thùng cáp nguyên cuộn 305 m, còn “dây mạng” thường chỉ đoạn dây đã bấm sẵn hai đầu. Về bản chất kỹ thuật thì không khác nhau.

Cáp mạng LAN, cáp Internet, cáp Ethernet có phải là một?

Đúng, cùng một loại cáp. Tên gọi khác nhau vì người ta gọi theo góc nhìn khác nhau: cáp LAN gọi theo mạng nội bộ, cáp Internet gọi theo dịch vụ chạy trên đó, cáp Ethernet gọi theo chuẩn truyền dẫn. Khi mua hàng chỉ cần nói rõ ba thông tin là đủ: chuẩn (Cat5e hay Cat6), loại vỏ (UTP hay FTP) và hãng.

Cat5e, Cat6, Cat6A khác nhau thế nào? Bảng so sánh nhanh

Trong mỗi chuẩn lại chia tiếp theo lớp chống nhiễu: UTP không bọc chống nhiễu, FTP bọc một lớp giấy nhôm, SFTP bọc nhôm cộng lưới đồng. Càng nhiều lớp chống nhiễu thì cáp càng cứng, khó luồn ống hơn và giá cao hơn – nên chỉ dùng khi môi trường thực sự có nhiễu.

Mua cáp mạng theo thùng hay cắt lẻ theo mét? Giá tính thế nào?

Thi công cả hệ thống nên mua nguyên thùng 305 m (1000 ft): giá trên mỗi mét thấp hơn mua lẻ, cùng một lô sản xuất nên chất lượng đồng đều toàn tuyến, và vỏ dây in số mét để biết còn bao nhiêu. Chỉ khi sửa chữa nhỏ hay nối thêm vài điểm mới nên mua cắt lẻ theo mét. Giá một thùng khác nhau theo chuẩn (Cat5e, Cat6, Cat6A), lớp chống nhiễu (UTP hay FTP), loại vỏ (PVC hay LSZH) và hãng; bảng giá cáp mạng Commscope là một mốc tham khảo hay được hỏi.

Dây cáp mạng đi ngoài trời cần loại gì?

Cáp mạng thông thường có vỏ PVC, phơi nắng mưa trực tiếp sẽ giòn và nứt sau 1–2 năm. Tuyến ngoài trời cần luồn trong ống ghen kín, hoặc dùng loại vỏ PE outdoor chuyên dụng có thêm lớp chống tia UV. Nếu tuyến ngoài trời dài trên 100 m thì nên chuyển hẳn sang cáp quang.

Nên mua dây cáp mạng Cat5e hay Cat6?

Hai loại giống nhau ở cấu tạo 4 đôi xoắn, đầu RJ45 và cùng chạy 1 Gbps đủ 100 m. Khác nhau ở băng thông (100 MHz so với 250 MHz), lõi Cat6 thường dày hơn (23 AWG so với 24 AWG) và có lõi chữ thập tách 4 đôi dây, nên Cat6 ít nhiễu chéo hơn, chạy được 10 Gbps trong 55 m và cấp nguồn PoE mát hơn. Nhà ở, camera, văn phòng nhỏ dùng Cat5e là đủ; công trình mới xây, hạ tầng dùng 10–15 năm nên đi Cat6. Phân biệt chi tiết cả dây và hạt mạng xem bài Cat5e và Cat6 khác nhau như thế nào.

Còn câu hỏi nào về dây cáp mạng chưa có ở đây, bạn gửi về Email hoặc Zalo của Hợp Nhất; đội kỹ thuật trả lời trong ngày làm việc và cập nhật thêm vào bài.