Cấu hình VLAN trên switch và gateway Ruijie Reyee: tách wifi khách, camera, văn phòng

Cấu hình VLAN trên hệ Ruijie Reyee gồm ba việc: tạo VLAN kèm dải IP và DHCP trên gateway (menu "LAN Settings"), gán cổng gateway nối xuống switch ở chế độ Tagged (menu "Port VLAN"), rồi trên switch đặt cổng nối gateway là Trunk, cổng nối máy tính hay camera là Access đúng VLAN. Nếu gateway, switch và AP cùng nằm trong một mạng Reyee, bạn có thể làm cả ba việc một lần ở mục "Network Planning" của gateway. Địa chỉ đăng nhập mặc định theo tài liệu hãng là 192.168.110.1 với gateway RG-EG và 10.44.77.200 với switch RG-ES2xx, RG-NBS; mật khẩu mặc định đều là admin. Bài viết đi từng bước theo đúng tên menu trong tài liệu cấu hình chính thức của Ruijie, kèm ví dụ tách mạng văn phòng, camera và wifi khách.

VLAN trên Ruijie Reyee làm được gì, mã nào hỗ trợ?

Tài liệu cấu hình của Ruijie định nghĩa VLAN là công nghệ chia một mạng LAN vật lý thành nhiều miền quảng bá logic: máy trong cùng VLAN nói chuyện trực tiếp với nhau, máy khác VLAN bị cách ly ở lớp 2. Hãng nêu ba lợi ích: hạn chế bão quảng bá (gói quảng bá chỉ đi trong một VLAN), tăng bảo mật (người dùng khác VLAN không truy cập trực tiếp được nhau) và đơn giản hoá quản lý (đổi sơ đồ chỉ cần sửa cấu hình VLAN, không phải đi lại dây). Với văn phòng nhỏ, cách dùng phổ biến là tách ba mạng: máy tính nội bộ, camera IP và wifi cho khách.

Không phải thiết bị Ruijie nào cũng chia VLAN được. Bảng dưới tổng hợp số VLAN tối đa và cách cấu hình theo tài liệu hãng cho các dòng đang có tại Hợp Nhất.

Số VLAN của gateway lấy từ ghi chú trong tài liệu cấu hình ReyeeOS 2.300 (RG-EG1XX 16, RG-EG2XX 32, RG-EG3XX 64, RG-EG1510XS 128); số của switch lấy từ dòng "Maximum number of VLANs" trong datasheet từng mã. Gateway Ruijie RG-EG105G-V3 thuộc nhóm EG1XX nên tối đa 16 VLAN; nếu cần nhiều mạng hơn, chọn mã nhóm EG2XX trở lên trong danh mục wifi và gateway Ruijie.

Chuẩn bị: quy hoạch VLAN cho văn phòng, camera, wifi khách

Trước khi bấm cấu hình, nên viết ra giấy mỗi VLAN dùng số nào, dải IP nào và cổng nào thuộc VLAN đó. Bảng dưới là một ví dụ để bạn tham khảo (gợi ý của Hợp Nhất; số VLAN và dải IP tuỳ bạn chọn, miễn VLAN ID nằm trong khoảng 1–4094 như tài liệu hãng quy định và VLAN 1 là VLAN mặc định).

Sơ đồ mẫu: gateway giữ IP và DHCP cho từng VLAN, đường trunk mang nhiều VLAN xuống switch, mỗi cổng access thuộc đúng một VLAN.

Bước 1: tạo VLAN và DHCP trên gateway Ruijie (LAN Settings)

Theo tài liệu cấu hình RG-EG ReyeeOS 2.300 (áp dụng cho RG-EG105G-V3, RG-EG105G-P-V3, RG-EG210G-P-V3, RG-EG209GS và các mã khác trong danh sách phần cứng của tài liệu):

1. Đăng nhập: nối máy tính vào cổng LAN của gateway, đặt IP máy tính cùng dải với IP mặc định (tài liệu ví dụ 192.168.110.200, mặt nạ 255.255.255.0), mở trình duyệt vào 192.168.110.1, nhập mật khẩu mặc định admin (lần đầu không cần tên đăng nhập). Hãng khuyên đổi mật khẩu ngay sau khi đăng nhập.
2. Vào "One-Device" > "Gateway" > "Config" > "Network" > "LAN" > "LAN Settings" (thiết bị đơn > gateway > cấu hình > mạng > LAN > thiết lập LAN), bấm "Add" (thêm).
3. Điền các trường: "IP Address" — IP của giao diện VLAN, cũng là cổng mặc định (default gateway) cho máy trong VLAN; "Subnet Mask"; "VLAN ID"; "Remarks" — mô tả, ví dụ "Camera".
4. Bật "DHCP Server" nếu muốn gateway cấp IP tự động cho VLAN đó, rồi nhập địa chỉ bắt đầu, số địa chỉ được cấp và thời gian thuê (lease).
5. Lặp lại cho từng VLAN (10, 20, 30 trong ví dụ).

Tài liệu hãng lưu ý cấu hình VLAN trên gateway gắn với cấu hình đường lên (uplink), nên thao tác thận trọng. Mỗi VLAN tạo ở đây trở thành một mạng có IP riêng trên gateway; việc định tuyến giữa các VLAN và ra Internet do gateway đảm nhận.

Bước 2: gán VLAN cho cổng gateway (Port VLAN: Untagged, Tagged, Non-added)

Vào "One-Device" > "Gateway" > "Config" > "Network" > "Port VLAN". Trang này hiển thị VLAN của từng cổng; bấm ô dưới mỗi cổng và chọn quan hệ giữa cổng với VLAN. Tài liệu hãng giải thích ba lựa chọn như sau:

Với sơ đồ mẫu, cổng LAN của gateway nối xuống switch đặt VLAN 1 là Untagged và VLAN 10, 20, 30 là Tagged (gợi ý của Hợp Nhất). Một cổng LAN cắm thẳng máy tính chỉ cần một VLAN Untagged, các VLAN còn lại để "Non-added".

Đường menu cấu hình VLAN trên gateway RG-EG, switch RG-ES2xx và RG-NBS, cùng số VLAN tối đa mỗi dòng theo tài liệu hãng.

Bước 3: cấu hình VLAN trên switch Ruijie Reyee RG-ES2xx

Dòng switch cloud RG-ES2xx gồm các mã như RG-ES205GC-P, RG-ES209GC-P, RG-ES210GS-P, RG-ES220GS-P, RG-ES228GS-P. Các bước dưới đây theo tài liệu cấu hình RG-ES2 1.0(1)B1P35:

1. Đăng nhập: nối máy tính vào một cổng switch, đặt IP máy tính cùng dải (tài liệu ví dụ 10.44.77.100), vào 10.44.77.200, mật khẩu admin. Lần đầu đăng nhập, thiết bị yêu cầu đổi mật khẩu mặc định mới cho cấu hình.
2. Bật VLAN toàn cục: "Homepage" > "Device Info" (trang chủ > thông tin thiết bị), gạt công tắc VLAN sang bật. Khi tắt VLAN, switch chạy như switch không quản lý; khi bật, switch chuyển tiếp theo MAC đích và VLAN ID, đồng thời mọi cổng được đưa về chế độ access.
3. Tạo VLAN: "VLAN Settings" > "VLAN Members", nhập VLAN ID, bấm "Add". VLAN ID từ 1 đến 4094; VLAN 1 là VLAN mặc định và không xoá được.
4. Gán cổng: "VLAN Settings" > "VLAN Settings", chọn một hoặc nhiều cổng, chọn "Access" (chỉ thuộc một VLAN, gói không nhãn — dành cho thiết bị đầu cuối) hoặc "Trunk" (một Native VLAN và nhiều Permit VLAN — dành cho nối switch), rồi bấm "Save".

Hãng nhắc hai điểm: Native VLAN ở hai đầu đường trunk phải giống nhau, và cấu hình VLAN sai trên cổng (nhất là cổng uplink) có thể làm mất truy cập web. VLAN quản lý mặc định là VLAN 1, đổi ở "System Settings" > "IP Settings"; tài liệu khuyên gắn VLAN quản lý vào cổng uplink để vẫn vào được giao diện web. Datasheet RG-ES209GC-P và RG-ES220GS-P ghi hỗ trợ IEEE 802.1Q, tối đa 16 VLAN, không có định tuyến tĩnh (IPv4 static route: No), nên việc đi lại giữa các VLAN vẫn do gateway làm.

Cấu hình VLAN trên switch RG-NBS3100, NBS3200, NBS5100, NBS5200

Các switch quản lý RG-NBS (ví dụ RG-NBS3100-24GT4SFP-P-V2) dùng giao diện ReyeeOS. Theo tài liệu cấu hình RG-NBS ReyeeOS 2.248:

• Tạo VLAN: "Local Device" > "VLAN" > "VLAN List". Bấm "Add" để tạo một VLAN (ID và mô tả), hoặc "Batch Add" để tạo nhiều VLAN, nhập dải dạng 3-5,100 (dấu phẩy ngăn các dải, gạch nối nối đầu–cuối).
• Gán cổng: "Local Device" > "VLAN" > "Port List", bấm "Batch Edit" chọn nhiều cổng, hoặc "Edit" ở từng cổng. Cổng Access chọn "Access VLAN"; cổng Trunk chọn "Native VLAN" và nhập dải VLAN cho phép; cổng Hybrid chọn Native VLAN, dải VLAN cho phép và dải Untagged VLAN (Native VLAN phải nằm trong dải Untagged). Hãng ghi chế độ Hybrid có hay không tuỳ phiên bản phần mềm.
• Định tuyến giữa VLAN trên switch Layer 3: dòng RG-NBS5100/5200 có "Local Device" > "L3 Interfaces" > "L3 Interfaces", bấm "Add L3 Interfaces" để tạo SVI cho từng VLAN, đặt IP tĩnh và chọn "DHCP Server" hoặc "DHCP Relay". Tài liệu ghi rõ RG-NBS3100 và RG-NBS3200 không hỗ trợ chức năng L3 này. Xem các mã có SVI trong nhóm switch Ruijie Layer 3.
• Voice VLAN cho điện thoại IP: "Local Device" > "Advanced" > "Voice VLAN" > "Global Settings", bật chức năng và chọn VLAN; hãng ghi hỗ trợ trên RG-NBS3100, NBS3200, NBS5100, NBS5200.

Dòng NBS tạo được tới 4094 VLAN theo datasheet. Tài liệu lưu ý thêm: VLAN mặc định (VLAN 1), VLAN quản lý, native VLAN và access VLAN đang dùng không xoá được; khi tài nguyên phần cứng không đủ, giao diện báo lỗi tạo VLAN. Switch công nghiệp RG-NIS cũng dùng các menu VLAN List, Port List giống trên theo tài liệu ReyeeOS 2.239 cho dòng NBS, NIS.

Cấu hình VLAN toàn mạng một lần và tách wifi khách

Khi gateway, switch và AP Reyee đã vào chung một mạng, gateway quản lý được cả hệ. Tài liệu RG-EG ReyeeOS 2.300 mô tả hai luồng ở "Network-Wide" > "Workspace" > "Network Planning":

1. Mạng có dây: bấm "Add Wired VLAN", đặt VLAN, chọn máy cấp địa chỉ (mặc định là gateway; có switch truy cập thì chọn được switch), chọn có tạo dải DHCP mới không, bấm "Next"; chọn switch trong sơ đồ và các cổng đưa vào VLAN, bấm "Next"; kiểm lại rồi bấm "Save".
2. Mạng wifi: bấm "Add Wi-Fi VLAN", đặt SSID, mật khẩu, băng tần (2.4 GHz, 5 GHz hoặc cả hai), bấm "Next"; đặt VLAN cho wifi và máy cấp địa chỉ, bấm "Next"; xác nhận rồi bấm "Save".

Muốn đổi VLAN cho nhiều switch cùng lúc, dùng "Network-Wide" > "Workspace" > "Wired" > "SW Config": chọn switch và cổng, bấm "Add VLAN" hoặc "Batch Add" (ví dụ 3-5,100), sau đó đặt kiểu cổng Access (nhập VLAN ID) hoặc Trunk (nhập Native VLAN và Permitted VLAN), bấm "Override" để đẩy cấu hình xuống.

Với wifi khách, trong danh sách wifi ("Network-Wide" > "Workspace" > "Wireless" > "Wi-Fi" > "Wi-Fi List") mỗi SSID có trường "VLAN" để chọn VLAN đã tạo, cùng hai tuỳ chọn cách ly: "Client Isolation" (máy cùng AP không thấy nhau) và "Layer 2 Isolation" (máy cùng SSID không thấy nhau trên mọi AP). Wifi khách (Guest Wi-Fi) mặc định tắt; tạo bằng "Add Wi-Fi" rồi đặt "Purpose" (mục đích) là "Guest". Theo hãng, wifi khách mặc định bật cách ly người dùng: khách không thấy nhau và chỉ ra được Internet; có thể hẹn giờ để wifi khách tự tắt. Nếu muốn chặn hẳn một VLAN truy cập VLAN khác qua gateway, có thể thêm quy tắc chặn theo IP ở "One-Device" > "Gateway" > "Config" > "Behavior" > "Access Control" với "Src Networks" là mạng khách, "Dest Networks" là mạng văn phòng và "Control Type" là "Block" (gợi ý của Hợp Nhất, dựa trên các trường hãng mô tả). Cổng switch nối AP phát nhiều SSID ở nhiều VLAN nên đặt Trunk cho phép các VLAN đó (gợi ý của Hợp Nhất).

Gateway RG-EG105G-V3 (nhóm RG-EG1XX, tối đa 16 VLAN). Quên IP hoặc mật khẩu: giữ nút Reset hơn 5 giây khi đang cấp điện để về cấu hình gốc, rồi đăng nhập lại bằng 192.168.110.1 / admin.

Lỗi thường gặp khi cấu hình VLAN Ruijie và cách xử lý

Khi cần chọn switch có VLAN cho dự án, xem các mã trong nhóm switch Ruijie Layer 2; Hợp Nhất báo giá qua email theo sơ đồ số cổng và số VLAN bạn gửi.

Trước khi chia VLAN, gateway cần có Internet theo hướng dẫn cấu hình PPPoE và cân bằng tải 2 WAN và AP đã được cài đặt bằng app hoặc trên máy tính; switch hỗ trợ VLAN và PoE được so sánh ở bài switch PoE Ruijie theo số cổng và công suất.